Emperor dragonfly

Anax imperator

Turam dafa tekki: “buur bu mag bi, boroom bi”

Dafay lekk: Yeneen gunóor ak rab yu ndaw Libelil ak libelil yu ndawDéeg, dex ak tefes6 tànk

Libelil bii benn la ci libelil yi gën a rëy ci Tugal. Góor bi bulo ak wert la, bu leer, te bëccëg bu leer dafay naaw ci kaw déegam, dem ak dellu, mel ni elikopteer bu ndaw buy wattu. Barewul muy wàcc, te sax dafay lekk añam muy naaw.

Dafay dëkk ci

Tugal, Afrig ak Asi bu Sowwu, ci wetu déeg ak lak

Guddaay

6,6 ba 8,4 cm (2,6 ba 3,3 in)

Yaatuwaayu laaf

10 ba 11 cm (3,9 ba 4,3 in)

Gaawaay bu gën a kawe

lu tollu ci 50 km/h (31 mph)

Naaw, xayma

Ndax mën na la lor?

Du lor kenn

Du lor kenn. Libelil amul jamukaay. Bu rëy mën na la màtt tuuti boo ko jàppee ci sa loxo, kon xoolal ko rekk muy naaw.

Lan lay lekk?

Dafay jàpp ay weñ, ay yoo, ay lëpp-lëpp ak sax ay libelil yu gën a tuuti, ci jaww ji. Doomam yi dañuy dëkk ci biir ndox, di rëbb ay doomu mbótt ak ay jën yu tuuti.

Nataalu Emperor dragonfly — Nataal bu Quartl. CC BY 3.0, jaare ci Wikimedia Commons.

Ni mu rëye?

Ni mu guddee?

Ni laafam yi yaatoo?

gudd na ni 2,5 birik yu ñuy fo yu toppantelaaf yu yaatu ni sa loxomën na naaw ci kaw pàkku futbal bépp ci 7,6 segonddafay dox 170 yoon guddaayu yaramam ci segond bu nekk

Ni Emperor dragonfly rëye, ci wetu YOW?

Xayma rekk ci sa navigateur. Dara duñu ko denc, dara duñu ko yónnee fenn.

Ni mu gaawe?

Xale buy daw bu gaaw lu tollu ci 13 km/h (8,1 mph)

Mag ci kaw welo lu tollu ci 25 km/h (16 mph)

Oto buy daw ci biir dëkk lu tollu ci 50 km/h (31 mph)

Emperor dragonfly lu tollu ci 50 km/h (31 mph)

lu neex

Xam-xam yu neex

Bëtam yu rëy yi dañu muur lu bëgg a doon boppam bépp, te mën nañu gis lu bëgg a doon fépp ci benn yoon.

Mën na naaw jëm kanam, jëm ginnaaw ak jëm wet, te mën na taxaw ci jaww ji ci benn barab.

Doom bi, ñu koy wooye nimf, dafay dëkk ci biir ndox benn walla ñaari at, bala muy génn te nekk libelil buy naaw.

Dafay jëfandikoo juróom-benni tànkam yu am ay dég ni ab pañe, ngir jàpp ay insekt ci jaww ji.

Góor yi dañuy wattu seen déeg te dàq yeneen libelil yu jege lool.

yaa ko laaj

Laaj yi ñu gën a laaj ci Emperor dragonfly

?Ndax libelil yi dañuy màtt walla jam?

Amuñu jamukaay. Libelil bu rëy mën na la màtt tuuti ak ŋaamam boo ko jàppee, waaye amul loraange.

?Lan la libelil yi di lekk?

Yeneen insekt yuy naaw, ni weñ ak yoo. Ci jaww ji lañu leen di jàppe.

?Ni libelil mën a gaawe ci naaw?

Libelil yu rëy yi ñu ngi ci insekt yi gën a gaaw. Mën nañu jot lu tollu ci 50 km/h ci naaw gu gàtt.

Fen ak dëgg

Fen: Libelil yi dañuy jam.

Dëgg: Mënuñu ko. Libelil yi amuñu jamukaay mukk. Geen gu gudd gi, geen rekk la.

Ngir boroom xam-xamu gunóor

Turu xam-xam: Anax imperator
Ki ko tudd: Leach, 1815
Mbooloo: Libelil ak libelil yu ndaw
Njaboot: Aeshnidae
Ni ñu leen xeetale: Insecta > Odonata > Aeshnidae
Dafay dëkk ci kaw: Tugal, Afrig, Asi
Ñu ngi koy wooye itam: Blue emperor

Fu xibaar yi jóge

Emperor dragonfly (Wikipedia, CC BY-SA 4.0): ni mu mel, fu muy dëkk, lu muy lekk, dayoom ak xam-xam yu neex, ñu wax ko ak baat yu yomb.
Nataal bu Quartl. CC BY 3.0, Wikimedia Commons. Estikeeru gunóor bii ci nataal bii lañu ko rëdde.

Su nu juumee, baal nu, nun ñu bëgg gunóor lanu, du nu ab surnaalu xam-xam. Wax nu ko ci [email protected] te dinanu ko defar.

Potu lem bu Bug Wiki Ngir mag ñi: Bug Wiki ñeel na, amul pib te dunu topp kenn. Ndimbal bu tuuti dina ko dimbali mu des ci internet.Joxeel ndimbal