Kartu gunóor No. 1964 ci 4 939

Goliath beetle

Goliathus goliatus

Dafay lekk: Garab yi SkarabeÀll yu tooy ak ala yu dënn6 tànk

Skarabe Goliath benn la ci insekt yi gën a rëy ci àddina. Góor bu rëy mën na gudd ni loxo bu mag yaatoo. Am na ab der bu dëgër ci ginnaawam, ak ay rëdd yu ñuul ak yu weex, ak laaf yu dëgër yu maroŋ, te mën na naaw dëgg.

Dafay dëkk ci

Afrig bu tropik, li dale Nijeriyaa ak Kamerun ba Ugandaa, Keñaa ak Tansani, ci àll ak saawan

Guddaay

5 ba 11 cm (2 ba 4,3 in)

Gaawaay bu gën a kawe

lu tollu ci 1,4 km/h (0,87 mph)

Ci tànk, xayma

Ndax mën na la lor?

Du lor kenn

Du lor nit ñi. Dafa rëy, waaye ndoxum garab ak meññeef lay lekk, du nit.

Lan lay lekk?

Li ëpp dafay naan ndoxum garab te lekk meññeef.

Nataalu Goliath beetle — Nataal bu Didier Descouens. CC BY-SA 4.0, jaare ci Wikimedia Commons.

Ni mu rëye?

Ni mu guddee?

gudd na ni 3 birik yu ñuy fo yu toppantelu tollu ni sa loxomën na daw ci kaw taabalu reer ci 2,6 segond

Ni Goliath beetle rëye, ci wetu YOW?

Xayma rekk ci sa navigateur. Dara duñu ko denc, dara duñu ko yónnee fenn.

Ni mu gaawe?

Benn mbonaat lu tollu ci 0,3 km/h (0,19 mph)

Goliath beetle lu tollu ci 1,4 km/h (0,87 mph)

Nit kuy dox lu tollu ci 5 km/h (3,1 mph)

Xale buy daw bu gaaw lu tollu ci 13 km/h (8,1 mph)

lu neex

Xam-xam yu neex

Góor yi mën nañu gudd ba 11 santimeetar.

Góor bi am na béjjén bu ñuul bu mel ni araf Y ci boppam bu weex. Dafa koy jëfandikoo ni ab bantu weñ buy yëkkat lu diis, ngir dàq yeneen góor yi ci lekk bi.

Ci suufu laafam yu dëgër yi, dafay nëbb yeneen ñaari laaf yu sew, yu ñu laxas bu muy naawul.

Ñenn skarabe Goliath am nañu laaf yu dëgër yu weex lu ëpp, te du yu maroŋ.

Ci 1959, benn bu dund bu jóge Gaboŋ, ñu won ko ci ab mise ci New York. Nit ñi defe nañu mooy bi ñu jëkk a gis muy dund ci Etaa-Sini.

yaa ko laaj

Laaj yi ñu gën a laaj ci Goliath beetle

?Ni skarabe Goliath rëye?

Góor yi 5 ba 11 santimeetar lañuy gudd, jigéen yi 5 ba 8 santimeetar. Benn la ci insekt yi gën a rëy ci àddina.

?Ndax skarabe Goliath yi mën nañu naaw?

Waaw. Am nañu laaf yu rëy yu sew, yu ñu laxas ci suufu seeni laaf yu dëgër.

?Lan la skarabe Goliath di lekk?

Li ëpp ndoxum garab ak meññeef.

Ngir boroom xam-xamu gunóor

Turu xam-xam: Goliathus goliatus
Mbooloo: Skarabe
Njaboot: Scarabaeidae
Ni ñu leen xeetale: Insecta > Coleoptera > Scarabaeidae
Dafay dëkk ci kaw: Afrig

Fu xibaar yi jóge

Goliathus goliatus (Wikipedia, CC BY-SA 4.0): ni mu mel, fu muy dëkk, lu muy lekk, dayoom ak xam-xam yu neex, ñu wax ko ak baat yu yomb.
Nataal bu Didier Descouens. CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Estikeeru gunóor bii ci nataal bii lañu ko rëdde.

Su nu juumee, baal nu, nun ñu bëgg gunóor lanu, du nu ab surnaalu xam-xam. Wax nu ko ci [email protected] te dinanu ko defar.

Potu lem bu Bug Wiki Ngir mag ñi: Bug Wiki ñeel na, amul pib te dunu topp kenn. Ndimbal bu tuuti dina ko dimbali mu des ci internet.Joxeel ndimbal